Có một hiện tượng mà nhiều người làm nội dung đang gặp và chưa gọi đúng tên.
Thứ hạng không giảm. Vẫn nằm ở vị trí đầu cho những từ khoá cũ. Nhưng lượt truy cập từ tìm kiếm giảm đều đặn, tháng này qua tháng khác.
Phản ứng đầu tiên thường là nghi ngờ mình bị phạt, rồi đi tối ưu thêm. Không có tác dụng, vì chẩn đoán sai.
Chuyện thật sự xảy ra là: người dùng đã nhận được câu trả lời ngay tại trang kết quả, nên họ không bấm vào nữa.
Cơ chế, và vì sao nó không đảo ngược
Trang kết quả tìm kiếm ngày càng đọc nội dung của các trang rồi tóm tắt thành câu trả lời trực tiếp. Với người dùng, đây là cải tiến rõ ràng — nhanh hơn, đỡ phải mở năm tab.
Với người viết ra nội dung ấy, đó là mất lưu lượng mà không mất thứ hạng.
Điểm quan trọng: đây không phải hình phạt, không phải lỗi kỹ thuật, không sửa được bằng tối ưu. Nội dung của bạn vẫn được dùng — chỉ là được dùng ở nơi khác, và bạn không có mặt ở đó.
Ai chờ nó đảo ngược sẽ chờ rất lâu, vì nó phục vụ đúng lợi ích của cả người dùng lẫn nền tảng.
Con số nên nhìn thay cho thứ hạng
Nhìn thứ hạng bây giờ là nhìn nhầm chỉ số. Ba con số này nói đúng hơn:
Số lượt hiển thị so với số lượt bấm, theo từng nhóm câu hỏi. Nếu hiển thị giữ nguyên mà bấm giảm, đó chính xác là hiện tượng đang mô tả — và nó cho biết nhóm nội dung nào đã bị hút mất.
Tỉ lệ lưu lượng đến từ tìm kiếm so với đến thẳng. Con số này đo mức độ phụ thuộc. Một trang có tám mươi phần trăm lưu lượng từ tìm kiếm đang đứng trên nền đất mượn.
Số người liên hệ được trực tiếp. Danh sách thư điện tử, nhóm riêng, khách quen có số điện thoại. Đây là tài sản duy nhất trong danh sách này, và ở phần lớn doanh nghiệp nó nhỏ đến mức đáng lo.
Ba dạng nội dung vẫn được bấm vào
Không phải mọi thứ đều bị hút. Nhìn kỹ thì thấy quy luật khá rõ.
Nội dung mà tóm tắt không thay thế được. Công cụ tính toán, bảng tra cần thao tác, dữ liệu cập nhật liên tục. Người dùng phải vào mới dùng được.
Nội dung có cái riêng không lấy được ở chỗ khác. Số liệu tự đo, kinh nghiệm từ việc mình đã làm, ảnh chụp của chính mình, một quan điểm rõ ràng có người chịu trách nhiệm. Cái này tóm tắt được nhưng tóm tắt xong người đọc vẫn muốn xem gốc.
Nội dung phục vụ quyết định lớn. Mua nhà, chọn trường cho con, ký hợp đồng. Với việc quan trọng, người ta không tin một đoạn tóm tắt — họ muốn thấy nguồn và muốn biết ai nói.
Điểm chung: cả ba đều là thứ không tổng hợp lại được từ những gì đã có sẵn trên mạng. Nội dung viết lại từ nội dung người khác thì đúng là thứ bị thay thế đầu tiên — và cũng là thứ chiếm phần lớn nội dung tiếng Việt hiện nay.
Nói thẳng về việc "đứng đầu"
Trong nhiều năm, cả một ngành được xây quanh mục tiêu đứng đầu kết quả tìm kiếm. Rất nhiều tiền và công sức đổ vào đó.
Mục tiêu ấy đang mất dần ý nghĩa, và điều đáng nói là: nó vốn chưa bao giờ là mục tiêu thật. Mục tiêu thật là có người tìm tới mình, tin mình, và quay lại.
Thứ hạng chỉ là một cách để tới đó — một cách hiệu quả trong một giai đoạn, trên nền đất của người khác, theo luật của người khác.
Khi con đường ấy hẹp lại, câu hỏi đúng không phải "làm sao đứng đầu trở lại", mà là "nếu ngày mai không còn lượt nào từ tìm kiếm, mình còn lại gì?"
Ai trả lời được câu đó bằng một danh sách người liên hệ được và một cái tên người ta gõ thẳng — người đó ổn. Ai không trả lời được thì đã biết việc cần làm.
Việc nên làm trong quý này
Không cần chiến lược dài. Ba việc, làm được trong ba tháng:
Một, mở một kênh liên hệ trực tiếp và bắt đầu mời người đọc vào. Thư điện tử là dạng bền nhất vì không ai đổi luật được. Con số ban đầu sẽ nhỏ đến mức nản — vài chục người. Nhưng vài chục người liên hệ được thẳng có giá trị hơn vài nghìn lượt xem đi mượn.
Hai, làm một thứ mà tóm tắt không thay được. Một công cụ tra cứu nhỏ, một bộ dữ liệu tự đo, một bảng so sánh cập nhật hằng tháng. Việc này tốn công, và chính vì tốn công nên nó còn giá trị.
Ba, ghi lại mọi số liệu của chính mình. Doanh số theo tháng, chi phí thật, kết quả thật của những gì mình đã thử. Đây là loại nội dung không ai tổng hợp lại được, vì nó chưa từng tồn tại ở đâu khác.
Ba việc trên đều chậm và không cho kết quả trong tháng đầu. Đó cũng là lý do ít người làm — và là lý do người làm được thì tách ra khỏi phần còn lại.
Phần AI không chạm tới
Nó không có gì để mất khi nói sai. Và vì vậy nội dung có người chịu trách nhiệm đứng sau ngày càng khác biệt — không phải vì nó hay hơn, mà vì nó có thể bị quy trách nhiệm.
Nó không tạo ra dữ liệu mới. Chỉ tổ hợp cái đã có. Ai đi đo, đi hỏi, đi làm thật rồi ghi lại — người đó sản xuất ra thứ nằm ngoài tầm với của mọi bản tổng hợp.
Nó không xây được quan hệ với người đọc. Người ta quay lại vì thấy có một con người ở đó, nhất quán qua nhiều năm, trả lời khi được hỏi.
Nó không sở hữu hộ bạn thứ gì. Đây là điểm cuối và cũng là điểm chính: mọi lưu lượng đến từ nền tảng đều là đi mượn, và người cho mượn có thể đổi luật bất cứ lúc nào mà không cần báo.
Và cái tên
Kết luận rất thực dụng: khi mọi khâu thực thi — viết, dựng trang, tối ưu, quảng cáo — đã rẻ ngang nhau cho tất cả, thì không khâu nào trong đó còn tạo ra lợi thế.
Thứ còn tích luỹ được, không sao chép được, không bị ai đổi luật lấy mất, là cái tên mà người ta nhớ và gõ thẳng.
Đó không phải chuyện thương hiệu theo nghĩa hình thức. Đó là chuyện quyền sở hữu.
AiDinh.com ngắn, gọn, dễ nhớ — đúng loại tên mà một địa chỉ muốn tồn tại lâu dài cần có.
Tên miền nhắc trong bài: AiDinh.com
